Chứng khoán là gì ? Những điều cần biết về Thị trường Chứng khoán

Chứng khoán là gì ? Những điều cần biết về Thị trường Chứng khoán

Chứng khoán là gì và có nên đầu tư vào thị trường chứng khoán hay không là câu hỏi của khá nhiều nhà đầu tư, kể cả với những nhà đầu tư đã tham gia thị trường lâu năm. 

 

Chứng khoán là gì ?

Thị trường chứng khoán là nơi mà các cổ phiếu, trái phiếu ( gọi chung là chứng khoán) được mua và bán.

Bắt đầu bằng việc 1 công ty huy đông vốn, bằng cách bán cổ phần ra công chúng ( cũng có thể là trái phiếu hoặc các chứng khoán khác) để nhằm mục đích tăng vốn, tăng dòn tiền tài trợ cho các dự án, kế hoạch phát triển cua công ty. Thị trường phát hành các chứng khoán lần đầu tiên sẽ tới tận tay nhà đầu tư, người ta gọi là thị trường sơ cấp. Đây là thị trường mà tiền sẽ đến tay tổ chức phát hành chứng khoán qua các hình thức huy động vốn (hoặc vay nợ). 

 

Chứng khoán Vốn là gì ?

Chứng khoán vốn được biết đến nhất là cổ phiếu phổ thông. Tức là cổ phiếu nhà đầu tư cá nhân hay mua trên các sàn chứng khoán.

Chứng khoán vốn thể hiện quyền sở hữu của cổ đông một thực thể (công ty, ủy thác…)

Vì chứng khoán vốn xem như là cổ phiếu, nên nó có vai trò và đặc điểm như là cổ phiếu: được trả cổ tức nếu công ty hoạt động kinh doanh tốt, được hưởng lợi từ việc bán chênh lệch giá (mua thấp bán cao), chứng khoán vốn cũng có quyền biểu quyết các hoạt động quan trọng của công ty.

Trong trường hợp phá sản, giải thể thì cổ đông sẽ nhận lại các khoản tiền còn lại, khi công ty thanh toán xong các khoản nợ.

 

Chứng khoán Nợ là gì ?

Chứng khoán nợ được biết đến nhiều nhất là trái phiếu. Khi bạn sở hữu chứng khoán nợ, hay trái phiếu công ty, điều đó thể hiện bạn là chủ nợ của công ty.

Khi bạn sở hữu chứng khoán nợ, thì xác lập tiền bạn cho công ty vay và công ty phải có trách nhiệm hoàn trả (trừ trường hợp phá sản, mà không đủ tiền trả nợ). Chứng khoán nợ thể hiện số tiền cho vay, lãi suất, kỳ hạn, gia hạn…

Chứng khoán nợ ngoài sản phẩm chủ đạo là trái phiếu (trái phiếu chính phủ, trái phiếu doanh nghiệp), chứng chỉ tiền gửi (CD), chứng khoán được thế chấp.

Nếu bạn hay gửi ngân hàng, thì cái sổ tiết kiệm bạn có thể xem là chứng khoán nợ.

Chứng khoán nợ sẽ được trả lãi thường xuyên, bất chấp công ty hoạt động tốt hay xấu. Và được ưu tiên thanh toán trước nhất trong trường hợp công ty phá sản.

Chứng khoán lai: Có thể bạn sẽ nghe một số thuật ngữ cổ phiếu ưu đãi, trái phiếu chuyển đổi. Đó là dạng của chứng khoán lai. Nó có đặc tính của cả chứng khoán vốn và chứng khoán nợ. Thực tình mà nói thì nó vẫn có xu hướng thiên về chứng khoán nợ (trái phiếu nhiều hơn).

 

Chứng khoán Phái sinh là gì ?

Đây là hình thức phức tạp hơn. Hiện tại thị trường chứng khoán Việt Nam đã có giao dịch chứng khoán phái sinh, nó phụ thuộc giá vào chỉ số VN30.

Nhưng đó cũng chỉ là 1 dạng của chứng khoán phái sinh, ngoài ra còn có hợp đồng quyền chọn.

Quyền chọn thì có quyền chọn mua hoặc quyền chọn bán. Ví dụ Cổ Phiếu ABC hiện có mức giá 50.000 đồng, và bạn dự đoán nó sẽ lên 60.000 đồng. Thay vì bỏ ra 50.000 đồng mua Cổ Phiếu ABC với kỳ vọng sẽ lãi 10.000 đồng (tương đương 20%).

 

Thì bạn có thể đặt chi phí quyền chọn giả định 1.000 đồng. Bạn sẽ mua được 50 quyền mua Cổ Phiếu ABC , khi Cổ Phiếu ABC tăng giá lên 60.000 đồng, thì bạn sẽ lãi: 50 (cổ phiếu) ABC 10.000 đồng (lãi 10.000 đồng/cổ phiếu) – 50.000 đồng (chi phí mua quyền) = 450.000 đồng.

Nhưng ngược lại, chứng khoán phái sinh luôn tồn tại mức rủi ro cao hơn rất nhiều so với chứng khoán thường.

 

Xét về mức độ rủi ro giảm dần ta có:

  • Rủi ro nhất: Chứng khoán phái sinh
  • Rủi ro: Chứng khoán vốn – cổ phiếu.
  • Ít rủi ro nhất: Chứng khoán nợ – trái phiếu

 

Đặc điểm của Chứng khoán

Tính Thanh khoản :

Chứng khoán có tính lỏng cao hơn so với các tài sản khác, thể hiện qua khả năng mua bán trên thị trường. Các chứng khoán khác nhau có khả năng chuyển nhượng là khác nhau. Trong đó, cổ phiếu có mức thanh khoản cao nhất.

 

Tính Rủi ro :

Chứng khoán là tài sản tài chính mà giá trị của nó chịu tác động lớn của rủi ro (Rủi ro thị trường, rủi ro lạm phát, rủi ro chính trị …).

 

Tính Sinh lợi :

Chứng khoán là một tài sản tài chính mà khi nhà đầu tư sở hữu đều mong muốn nhận được một thu nhập lớn hơn trong tương lai. Thu nhập này có được từ cổ tức được chia hoặc việc tăng giá chứng khoán trên thị trường.

 

> Xem thêm : Những điều bạn cần biết về Thị trường Chứng khoán (Link)

 

Những Thuật ngữ cần biết trên Thị trường Chứng khoán

Cổ phần :

Là nguồn vốn của một tổ chức được chia thành các phần bằng nhau.

 

Cổ phiếu : 

Chứng chỉ được phát hành để xác nhận quyền sở hữu cổ phần.

 

Cổ phiếu Phổ thông :

Là loại cổ phiếu xác định quyền được biểu quyết đối với các quyết định lớn của công ty và được hưởng lợi ích hay cổ tức nhưng không cố định.

 

Cổ phiếu Ưu đãi Biểu quyết : 

Là loại cổ phiếu có giá trị phiếu biểu quyết cao hơn nhiều so với cổ phiếu dạng phổ thông.

 

Cổ phiếu Ưu đãi Cổ tức : 

Là loại cổ phiếu xác định quyền được trả cổ tức cao hơn so với cổ phiếu phổ thông.

 

Cổ phiếu Ưu đãi Hoàn lại :

Là loại cổ phiếu xác định quyền được đơn vị phát hành hoàn vốn bất cứ khi nào theo yêu cầu hoặc theo các điều kiện được xác lập.

 

Cổ đông :

Là những cá nhân / tập thể sở hữu cổ phiếu.

 

Cổ tức :

Là khoản lợi nhuận được chia cho cổ đông sẽ nhận được hàng năm từ công ty cổ phần (bao gồm cổ tức bằng tiền mặt và cổ tức bằng cổ phiếu).

 

Cổ tức Cố định :

Phần lợi nhuận được chia cho cổ đông mà không phụ thuộc kết quả kinh doanh của công ty.

 

Cổ tức Thưởng : 

Phần lợi nhuận được chia cho cổ đông tùy phụ thuộc vào kết quả kinh doanh của công ty.

 

Trái phiếu :

Là loại chứng khoán xác nhận nghĩa vụ nợ phải trả của tổ chức phát hành.

 

Chứng Chỉ quỹ :

Là chứng khoán được phát hành bởi các quỹ đầu tư chứng khoán.

 

VN-Index :

Chỉ số thể hiện biến động các cổ phiếu niêm yết trên sàn HOSE.

 

HNX-Index :

Chỉ số thể hiện biến động các cổ phiếu niêm yết trên sàn HNX.

 

 IPO : 

Phát hành chứng khoán lần đầu ra công chúng.

 

Vốn hóa :     

Tổng giá trị cổ phần của các doanh nghiệp có cổ phiếu niêm yết.

 

Thanh khoản : 

Mức độ nhanh chóng trong việc mua bán chứng khoán.

 

Khối lượng Giao dịch :       

 Số chứng khoán được giao dịch trong phiên.

 

Có nên Đầu tư Chứng khoán hay không ?

Hướng dẫn Mở Tài khoản

Xem thêm >> Nội dung mở tài khoản tại Yuanta

 

Hướng dẫn Xem Bảng giá Chứng khoán

Xem thêm >> Nội dung mở xem bảng giá chứng khoán Priceboard

 

Chuỗi seri video chứng khoán dành cho người mới bắt đầu nên xem 

Xem thêm >> Kênh YouTube của Chứng khoán Yuanta 

 

Đặc điểm mỗi loại Chứng khoán là gì ?

Chứng khoán Vốn là gì ?

Chứng khoán vốn được biết đến nhất là cổ phiếu phổ thông. Tức là cổ phiếu nhà đầu tư cá nhân hay mua trên các sàn chứng khoán.

Chứng khoán vốn thể hiện quyền sở hữu của cổ đông một thực thể (công ty, ủy thác…)

Vì chứng khoán vốn xem như là cổ phiếu, nên nó có vai trò và đặc điểm như là cổ phiếu: được trả cổ tức nếu công ty hoạt động kinh doanh tốt, được hưởng lợi từ việc bán chênh lệch giá (mua thấp bán cao), chứng khoán vốn cũng có quyền biểu quyết các hoạt động quan trọng của công ty.

Trong trường hợp phá sản, giải thể thì cổ đông sẽ nhận lại các khoản tiền còn lại, khi công ty thanh toán xong các khoản nợ.

 

Chứng khoán Nợ là gì ?

Chứng khoán Nợ : được biết đến nhiều nhất là “trái phiếu”. Khi bạn sở hữu chứng khoán nợ, hay trái phiếu công ty, điều đó thể hiện bạn là chủ nợ của công ty.

Khi bạn sở hữu chứng khoán nợ, thì xác lập tiền bạn cho công ty vay và công ty phải có trách nhiệm hoàn trả (trừ trường hợp phá sản, mà không đủ tiền trả nợ). Chứng khoán nợ thể hiện số tiền cho vay, lãi suất, kỳ hạn, gia hạn…

Chứng khoán Nợ : ngoài sản phẩm chủ đạo là trái phiếu (trái phiếu chính phủ, trái phiếu doanh nghiệp), chứng chỉ tiền gửi (CD), chứng khoán được thế chấp.

Nếu bạn hay gửi ngân hàng, thì cái sổ tiết kiệm bạn có thể xem là chứng khoán nợ.

Chứng khoán Nợ : sẽ được trả lãi thường xuyên, bất chấp công ty hoạt động tốt hay xấu. Và được ưu tiên thanh toán trước nhất trong trường hợp công ty phá sản.

Chứng khoán lai : Có thể bạn sẽ nghe một số thuật ngữ cổ phiếu ưu đãi, trái phiếu chuyển đổi. Đó là dạng của chứng khoán lai. Nó có đặc tính của cả chứng khoán vốn và chứng khoán nợ. Thực tình mà nói thì nó vẫn có xu hướng thiên về chứng khoán nợ (trái phiếu nhiều hơn).

 

Chứng khoán Phái sinh là gì ?

Đây là hình thức phức tạp hơn. Hiện tại thị trường chứng khoán Việt Nam đã có giao dịch Chứng khoán Phái sinh, nó phụ thuộc giá vào chỉ số VN30. 

Nhưng đó cũng chỉ là 1 dạng của Chứng khoán Phái sinh, ngoài ra còn có hợp đồng quyền chọn.

Quyền chọn thì có quyền chọn mua hoặc quyền chọn bán. Ví dụ Cổ Phiếu ABC hiện có mức giá 50.000 đồng, và bạn dự đoán nó sẽ lên 60.000 đồng. Thay vì bỏ ra 50.000 đồng mua Cổ Phiếu ABC với kỳ vọng sẽ lãi 10.000 đồng (tương đương 20%).

Thì bạn có thể đặt chi phí quyền chọn giả định 1.000 đồng. Bạn sẽ mua được 50 quyền mua Cổ Phiếu ABC, khi Cổ Phiếu ABC tăng giá lên 60.000 đồng, thì bạn sẽ lãi: 50 (cổ phiếu) ABC 10.000 đồng (lãi 10.000 đồng/cổ phiếu) – 50.000 đồng (chi phí mua quyền) = 450.000 đồng.

Nhưng ngược lại, chứng khoán phái sinh luôn tồn tại mức rủi ro cao hơn rất nhiều so với chứng khoán thường.

Xét về mức độ rủi ro giảm dần ta có:

  • Rủi ro nhất : Chứng khoán phái sinh
  • Rủi ro : Chứng khoán vốn – cổ phiếu.
  • Ít rủi ro nhất : Chứng khoán nợ – trái phiếu

Dù thị trường chứng khoán Việt Nam ra đời năm 2000, nhưng hiện tại thị trường cổ phiếu là tương đối nhiều nhà đầu tư giao dịch nhất. Tiếp theo thị trường phái sinh (ra đời năm 2018) cũng thu hút nhà đầu tư cá nhân. Thị trường trái phiếu cho nhà đầu tư cá nhân hiện chưa phát triển.

 

Lợi ích của Thị trường Chứng khoán ?

Đối với nền Kinh tế

Chứng khoán và thị trường chứng khoán là thước đo sức mạnh của nền kinh tế. Các chỉ số đo lường thị trường hay giá cổ phiếu của các công ty thể hiện liệu nền kinh tế đang trong giai đoạn tốt hay không. 

Chính phủ nhờ vào thị trường chứng khoán sẽ kiểm soát tốt hơn tình hoạt động cũng nền kinh tế cũng như hoạt động của các công ty niêm yết (các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán sẽ phải công khai tình sản xuất kinh doanh, công bố thông tin định kỳ …).

 

Đối với Doanh nghiệp

Để huy động được các nguồn vốn dài hạn bên cạnh việc đi vay ngân hàng, các công ty đã thực hiện huy động thông qua hình thức phát hành các chứng khoán. Đây chính là kênh mang lại nguồn vốn dồi dào từ công chúng giúp các công ty phát triển kinh doanh.

 

Đối với Nhà đầu tư

Thị trường chứng khoán là nơi tiềm năng đề đầu tư. Việc đầu tư vào cổ phiếu trên thị trường thường có rủi ro nên bắt buộc nhà đầu tư phải có cách quản lý chặt chẽ, tìm hiểu thật kỹ trước khi tham gia.

Một trong những lợi ích chính của việc đầu tư vào thị trường chứng khoán là cơ hội để tìm kiếm lợi nhuận. Thị trường chứng khoán có xu hướng tăng. 

 

Phân loại Thị trường Chứng khoán

Thị trường Chứng khoán Sơ cấp

Thị trường Chứng khoán Sơ cấp : người mua chứng khoán lần đầu từ nhà phát hành (chính phủ, doanh nghiệp, quỹ đầu tư). Thường huy động nguồn vốn nhàn rỗi thành vốn dài hạn để phục vụ sản xuất kinh doanh.

Cụ thể: các đợt IPO, phát hành ra công chúng lần đầu, các đợt phát hành riêng lẻ.

Thị trường Sơ cấp KHÔNG hoạt động liên tục, chỉ khi doanh nghiệp cần huy động vốn.

 

Thị trường Chứng khoán Thứ cấp

Thị trường Chứng khoán Thứ cấp : Là nơi mua qua bán lại các chứng khoán, sau khi đã bán thị trường sơ cấp.

Thực tế, điều mà chúng tìm hiểu và nghiên cứu chứng khoán, thì chủ đạo vẫn là giao dịch thứ cấp. Mua bán cổ phiếu trên 3 sàn HOSE, HNX, UPCOM.

Khi bạn mua/bán chứng khoán, thì tức là những nhà đầu tư cá nhân, tổ chức bán/mua với bạn.

Một thị trường chứng khoán phát triển thì doanh nghiệp có thể phát hành cổ phiếu để tăng vốn đầu tư vào các hoạt động kinh doanh phát triển. Cũng như những NĐT góp vốn kinh doanh có nhu cầu thoái vốn để thực hiện hóa lợi nhuận…

 

Hướng dẫn chơi Chứng khoán Từ A -Z

Hướng dẫn chơi Chứng khoán Phái sinh

Chứng khoán phái sinh mới ra đời nhưng dần dần đã thu hút đông đảo nhà đầu tư cá nhân tham gia.

Bởi đặc tính của chứng khoán phái sinh là “Nhanh thấy KẾT QUẢ” – Tức là dễ thắng lớn hoặc thua nhanh. Chứng khoán phái sinh sử dụng đòn bẩy rất cao nên chứa đựng rủi ro lớn. Có thể bán khống và mua dựa vào chỉ số cơ sở VN30. Có thể giao dịch trong ngày, mua rồi bán ngay hoặc ngược lại, điều này khác với cổ phiếu, nên thu hút khá nhiều nhà đầu tư.

Tuy nhiên, vì không có kiến thức đúng nên RẤT nhiều NĐT Việt Nam đã cháy tài khoản và thua lỗ ở thị trường này.

 

Hướng dẫn mua Chứng khoán dựa vào Phân tích Kỹ thuật

Phân tích kỹ thuật dựa vào biến động giá và khối lượng cổ phiếu. Phân tích kỹ thuật có rất chỉ báo mà bạn có thể tìm hiểu ở Cổ Phiếu ABC như Khối lượng, đường xu hướng MA, đường MACD, đường RSI, đường kháng cự hỗ trợ… (Xem mục >> Phân tích kỹ thuật)

Phân tích kỹ thuật dựa vào 3 giả định chính:

  • Giá phản ánh tất cả.
  • Giá chuyển động theo xu hướng.
  • Quá khứ sẽ lặp lại.

 

Hướng dẫn Đầu tư Lướt sóng

Đầu tư lướt sóng thường áp dụng phân tích kỹ thuật, nhưng không hoàn toàn 100% mà đi kèm có thể là thông tin ngành, hành vi nhà đầu tư, vĩ mô.

Những nhà đầu tư lướt sóng thành công thường là những nhà đầu tư kỷ luật cao và tính kiên nhẫn lớn, thường thì ở Việt Nam sẽ có 1-2 con sóng.

 

Hướng dẫn Phân tích Cơ bản

Phân tích cơ bản trong đó cũng cần đánh giá rất nhiều tiêu chí, như các chỉ số tài chính, lợi thế cạnh tranh, ban lãnh đạo, mức giá có thấp hơn đáng kể giá hợp lý không?

Phân tích cơ bản bao gồm đầu tư giá trị & đầu tư tăng trưởng. Cũng có một số trường phái khác như đầu tư theo chu kỳ hay theo vĩ mô.

Nhà đầu tư nổi tiếng nhất của phương pháp này là Warren Buffett.

 

Hướng dẫn Đầu tư Thụ động

Đầu tư thụ động được phổ biến nhất là đầu tư theo chỉ số, dựa vào chỉ số index, hoặc bạn có thể đầu tư vào các quỹ đầu tư, ETF hay ủy thác đầu tư cho người giàu kinh nghiệm.

Điều đó có nghĩa, bạn không tham gia vào quyết định đầu tư mà bạn lãi / lỗ dựa vào tổ chức mà bạn góp vốn, hoặc dựa vào biến động thị trường

 

Kinh nghiệm Đầu tư Chứng khoán

Những người Siêu giàu không Kiếm tiền từ Cảm tính

Theo một nghiên cứu về đầu tư chứng khoán, cứ 10 người tham gia thì chỉ có 1/10 thu được lợi nhuận. Con số 9 còn lại là những người thuộc về nhóm cảm tính.

Họ tham gia thị trường nhưng lại thiếu kiến thức tài chính và đầu tư, cứ đi theo con đường cảm tính cũng như lối suy nghĩ muốn có lợi nhuận nhanh chóng và thành công.

Bài học kinh nghiệm mà Warren Buffett đưa ra là việc trực tiếp tiếp cận thị trường, tập trung vào các báo cáo tài chính của công ty. Sau đó, bạn chỉ đầu tư dựa vào những phân tích cụ thể từ các yếu tố ấy.

 

Người giàu có cái nhìn thực tiễn về Đầu tư Chứng khoán để xây dựng được sự giàu có

Một nhà đầu tư thành công là người luôn vạch nên kế hoạch với tất cả phương án cần thiết để giảm thiểu rủi ro ở mức tối đa. Trong đó, lựa chọn cổ phiếu ưu tú và đầu tư dài hạn là phong cách tiêu biểu từ vị tỷ phú này.

Theo Warren Buffett, ông chỉ tập trung vào 10 loại cổ phiếu đạt các tiêu chuẩn như sau:

  • Công ty phải thuộc ngành công nghiệp phát triển, chiếm thị phần cao trong phân phối hoặc đang nắm giữ vị trí đầu ngành.
  • Thương hiệu công ty đó phải mạnh và có sản phẩm uy tín trên thị trường.
  • Tiềm lực cũng như khả năng cạnh tranh phải mạnh và có sở hữu đội ngũ quản lý tài năng, có tầm nhìn chiến lược tốt.

Phương pháp nào phù hợp cho Nhà đầu tư Cá nhân ?

Theo thống kê của các chuyên gia có trên 10 năm kinh nghiệm theo dõi thị trường chứng khoán việt nam, có 2 lý do về khiến nhà đầu tư cá nhân thường bị thua lỗ dưới diễn biến thị trường:

  • Đầu tư thiếu khoa học và thiếu chiến lược rủi ro.
  • Phương pháp đầu tư vượt quá năng lực và sức chịu đựng của mình.

Theo YSedu

Được tài trợ bởi Chứng khoán Yuanta

Chia sẻ: clipboard facebook twitter goolge linkedin